تدوین مدل شش‌ضلعی تقلب مالی با رویکرد اسلامی: بررسی اهمیت و تعامل اجزا

نوع مقاله : علمی-تخصصی

نویسنده

آزاد بندرعباس

10.30471/im.2020.5690.1176

چکیده

تقلب با توجه به اثرهای زیان‌بار آن، از دیرباز موردتوجه جوامع مختلف بوده است. در این زمینه، مدل‌هایی مانند مثلث تقلب، لوزی تقلب و پنج‌ضلعی تقلب نیز در مباحث حسابداری و مالی مشاهده می‌شود که هر یک عواملی را در راستای شناسایی بهتر تقلب‌های مالی در نظر گرفته‌اند، اما تاکنون دین‌داری موردتوجه شایسته قرار نگرفته است. این پژوهش به‌صورت ترکیبی از روش‌های کمی و کیفی است. در پژوهش حاضر با بررسی و تحلیل محتوای مدل‌های تقلب، مدل جدیدی تحت عنوان «شش‌ضلعی تقلب» ارائه شد که با رویکرد اسلامی، سازه دین‌داری را به مدل‌های تقلب‌های مالی می‌افزاید. در بخش کیفی با تحلیل محتوای منابع مرتبط با تقلب، 14 عامل مؤثر در تقلب شناسایی شد. در بخش کمی نیز با استفاده از روش دلفی و کسب نظر 14 نفر از خبرگان، 6 عامل دارای اهمیت بالاتر از متوسط شناسایی و «شش‌ضلعی تقلب» ایجاد شد. یافته‌های پژوهش با کسب نظر خبرگان نشان داد که به ترتیب سازه‌های دین‌داری، توجیه، فرصت، فشار، استعداد فردی و راهبری شرکتی در کنترل تقلب‌های مالی دارای اهمیت است. در ادامه نیز با استفاده از فن دیمتل تعامل سازه‌های «شش‌ضلعی تقلب» موردبررسی قرار گرفت. یافته‌های این بخش نیز با کسب نظر 10 خبره نیز نشان داد که مدل «شش‌ضلعی تقلب» یک «فرایند تعاملی است» یعنی اجزای آن بر روی یکدیگر تأثیر داشته و با هم تعامل دارند. سازه دین‌داری در مدل «شش‌ضلعی تقلب» نیز بیشترین تأثیرگذاری و تعامل را نسبت به سایر سازه‌ها دارد و سازه فرصت، دارای بیشترین تأثیرپذیری است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Compilation of the "Hexagonal Fraud" Model with the Islamic Approach: Examining the Importance and Interaction of Components

نویسنده [English]

  • Hossein Rajabdorri
azazd
چکیده [English]

Due to its harmful effects, fraud has long been the concern of societies. In this context, models such as the fraud triangle, fraud rhombus and fraud pentagon are also observed, each of which has been considered as a factor in better identification of financial fraud, but until now, religiosity has not been considered worthy of consideration. This research is a combination of quantitative and qualitative methods. In the present study, by content analysis of the fraud models, a new model called “hexagonal fraud " was presented which, with the Islamic approach, adds the structure of religiosity to fraud models. In the qualitative section, analyzing the content of the sources related to fraud, 14 factors were identified in the fraud. In the quantitative section, using the Delphi method and the opinion of 14 experts, six factors were identified as having higher significance than the average, and the "mosque of cheating" were created. Findings of the study showed the importance of religious beliefs, justification, opportunity, pressure, individual talent and corporate leadership in controlling fraud, according to experts. In the following, using DEMATEL technique, the interaction between the structures of “hexagonal fraud " was examined. The findings of this section, with 10 expert opinions, also showed that the model of “hexagonal fraud” is an "interactive process", its components affect each other and interact. The structure of religiosity in the model of “hexagonal fraud" will also have the greatest impact and interaction with other structures. In addition, the opportunity structure is most influential.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Fraud
  • Hexagonal Fraud
  • Financial Corruption
  • Islam
  • Islamic approach
  • religiosity